Bệnh zona thần kinh (giời leo) là gì? Triệu chứng, nguyên nhân, điều trị?

Chủ đề: Bệnh zona thần kinh (giời leo) là gì? Triệu chứng, nguyên nhân, điều trị?

Zona thần kinh, hay còn có tên gọi dân dã hơn là giời leo, là bệnh nhiễm trùng do virus Varicella-zoster gây ra. Đó cũng là loại virus gây ra bệnh thủy đậu. Ngay cả sau khi bạn đã hết thủy đậu, virus vẫn có thể sống trong hệ thần kinh trong nhiều năm trước khi tái hoạt lại gây ra bệnh zona. Bệnh zona cũng có thể được gọi là herpes zoster.

Đây là bệnh nhiễm trùng do virus được đặc trưng bởi dấu hiệu phát ban da màu đỏ gây đau và rát. Bệnh zona thường có biểu hiện là một dải mụn nước ở một bên của cơ thể, thường xuất hiện trên thân, cổ hoặc mặt. Căn bệnh này thường không đe dọa đến tính mạng nhưng có thể gây đau đớn, khó chịu.

Tiêm vắc-xin có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh zona và điều trị sớm có thể giúp rút ngắn thời gian nhiễm bệnh và giảm nguy cơ gặp phải biến chứng nghiêm trọng.

Bệnh zona thần kinh là gì?

Bệnh zona thần kinh là gì

Bệnh zona thần kinh còn gọi là bệnh zona, tên tiếng Anh là shingles, trong dân gian còn được gọi với tên gọi là “giời leo”. Bệnh zona là bệnh nhiễm trùng da do virus thần kinh Varicella zoster (VZV) – virus gây bệnh thủy đậu, thuộc họ virus herpes gây nên. Sau khi người bệnh bị bệnh thuỷ đậu đã khỏi thì vẫn còn một số virus Varicella tồn tại ở trạng thái tiềm tàng nhưng không gây bệnh.

Các virus này cư trú ở các hạch thần kinh trong nhiều tháng, nhiều năm. Khi gặp các điều kiện thuận lợi như: suy giảm miễn dịch, các sang chấn tinh thần hoặc suy nhược cơ thể… loại virus này sẽ tái hoạt. Chúng nhân lên và phát triển lan truyền ra các đầu dây thần kinh cảm giác làm tổn thương niêm mạc, da từ đó gây nên bệnh zona. Đó chính là lý do mà zona là một bệnh ngoài da nhưng lại có tổn thương gốc ở dây thần kinh.

Những dấu hiệu và triệu chứng bệnh zona thần kinh (giời leo) là gì?

Các triệu chứng zona thần kinh đầu tiên và đáng chú ý nhất thường là đau, nóng rát da. Đa số trường hợp, cơn đau chỉ xảy ra ở một bên cơ thể và xuất hiện từng mảng phát ban đỏ trên da. Các biểu hiện của tình trạng phát ban bao gồm:

  • Xuất hiên các mảng đỏ
  • Có mụn nước chứa đầy dịch và dễ vỡ
  • Phát ban khu trú xung quanh từ cột sống đến thân mình
  • Phát ban trên mặt và tai
  • Ngứa

Một số người có các dấu hiệu và triệu chứng khác ngoài đau, phát ban, bao gồm:

  • Sốt
  • Ớn lạnh
  • Nhức đầu
  • Mệt mỏi
  • Nhạy cảm với ánh sáng
  • Yếu cơ

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Hãy đến cơ sở y tế gần nhất để thăm khám nếu bạn có các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh zona, nhất là trong các trường hợp sau:

  • Tình trạng phát ban và đau diễn ra ở gần mắt. Nếu không điều trị kịp thời, nhiễm trùng có khả năng gây tổn thương đến mắt vĩnh viễn.
  • Lớn hơn 60 tuổi. Tuổi càng cao thì nguy cơ gặp phải biến chứng cũng tăng lên.
  • Có hệ thống miễn dịch yếu (do mắc bệnh ung thư, sử dụng một số thuốc hay có bệnh mạn tính).
  • Phát ban da ngày càng lan rộng và gây đau dữ dội.

Nguyên nhân gây bệnh zona thần kinh (giời leo) là gì?

Bệnh zona là một bệnh do virus Varicella-zoster, cũng là virus gây bệnh thủy đậu. Bất kỳ ai bị bệnh thủy đậu đều có thể mắc bệnh zona. Sau khi phục hồi từ bệnh thủy đậu, virus sau đó có thể xâm nhập vào hệ thần kinh và ở trạng thái “ngủ” trong đó nhiều năm. Cuối cùng, nó có thể kích hoạt lại và đi dọc theo đường thần kinh đến da và tạo ra các mụn nước.

Cho đến nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa biết được lý do virus tái hoạt trở lại là gì, có thể là do khả năng miễn dịch của cơ thể bị suy giảm khi bạn già đi. Varicella-zoster là một phần trong nhóm virus herpes, bao gồm các loại virus gây mụn rộp và herpes sinh dục. Tuy nhiên, virus gây bệnh thủy đậu và bệnh zona không phải là virus gây ra mụn rộp hoặc herpes sinh dục.

Những ai thường mắc phải bệnh zona thần kinh (giời leo)?

Hầu hết trường hợp, bệnh sẽ tự khỏi trong vòng 2–3 tuần. Tình trạng này hiếm khi xảy ra nhiều hơn một lần ở một người. Bệnh zona thường gặp ở người lớn tuổi và những người có hệ miễn dịch kém.

Tuy nhiên, bạn có thể kiểm soát bệnh bằng cách giảm thiểu các yếu tố nguy cơ. Hãy tham khảo bác sĩ để biết thêm thông tin chi tiết.

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ mắc bệnh zona thần kinh?

Một số yếu tố điển hình có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

  • Độ tuổi. Bệnh zona thường gặp nhất ở những người lớn hơn 50 tuổi. Nguy cơ này tăng theo tuổi tác. Một số chuyên gia ước tính rằng khoảng 50% người từ 80 tuổi trở lên sẽ mắc phải căn bệnh này.
  • Một số bệnh nhất định. Bệnh có hệ miễn dịch suy yếu, chẳng hạn như bị HIV/AIDSvà ung thư, có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh zona.
  • Điều trị ung thư. Xạ trị hoặc hóa trị có thể làm giảm sức đề kháng với bệnh và có thể gây ra bệnh zona.
  • Thuốc. Thuốc có tác dụng ngăn ngừa thải ghép có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh zona nếu sử dụng lâu dài, chẳng hạn như thuốc steroid prednisone.

Bệnh zona thần kinh có lây không

Bệnh zona thần kinh có lây không?

Người bệnh zona không thể lây bệnh trực tiếp cho người khác. Khi tiếp xúc trực tiếp với mụn nước trên cơ thể người bệnh zona, người tiếp xúc có khả năng bị nhiễm virus varicella-zoster (nguyên nhân gây bệnh). Khi bị nhiễm virus mà trước đây chưa bị thủy đậu hoặc chưa chích vắc-xin thủy đậu thì người nhiễm có nguy cơ phát bệnh thủy đậu. Sau khi lành bệnh thủy đậu thì có thể bị zona.

Bệnh zona thần kinh là bệnh truyền nhiễm, có thể dễ lây lan trong gia đình và khu vực vào mùa hè, mùa mưa, khi thời tiết giao mùa do tiếp xúc hoặc sinh hoạt chung với những người mắc bệnh. Bệnh có thể tự khỏi trong vòng 2 – 3 tuần và có thể dễ dàng lây truyền từ người này sang người khác.

Những người mặc dù đã tiêm phòng ngừa zona hay thủy đậu vẫn có thể mắc bệnh khi hệ miễn dịch không bền vững do khi ở chung với người bệnh zona, có những tiếp xúc thông thường như dùng chung khăn mặt, khăn tắm với người bệnh. Khi những mụn nước do bệnh zona đã khô, tróc vảy, bệnh không còn khả năng lây nhiễm. Ngoài ra, bệnh zona còn có thể lây truyền từ người bị nhiễm sang trẻ em hay người lớn mà những người này trước đây không mắc bệnh thuỷ đậu, những người đã mắc bệnh thuỷ đậu sẽ không bị nhiễm zona từ người khác.

Gửi phản hồi

%d bloggers like this: