Cây hậu phác là gì? Công dụng và chữa trị bệnh gì?

Chủ đề: Cây hậu phác là gì? Công dụng và chữa trị bệnh gì?

Hậu phác được xem là một trong những loại vị thuốc quý trong kho tàng dược liệu của Y học cổ truyền. Cây hậu phác có tác dụng chữa rối loạn tiêu hóa, trướng bụng, đau bụng dưới, đại tiện bí,…Hãy cùng caythuoc.vn tìm hiểu thêm nhiều thông tin cũng như công dụng của loại cây này nhé !

Cây hậu phác là cây gì?

Hậu phác còn được gọi là cây trùng bì, hậu bì, quế rừng, hậu phác nam, chế xuyên phác, tiểu xuyên phác,… thuộc họ Mộc Lan ( Magnoliaceae )

Cây hậu phác là gì? Công dụng và chữa trị bệnh gì?

Hình ảnh Cây hậu phác

Đặc điểm của cây hậu phác

Hậu phác là cây thân gỗ lớn, cây có chiều cao từ  7 – 15m, phần vỏ thân màu nâu tím, cành non có lông. Lá đơn, mọc so le, có cuống dài khoảng 2 – 5cm, to mập, không có lông, phiến lá dài từ 22 – 40cm, hình trứng thuôn và rộng 10 – 20cm. Đầu lá nhọn, cuống lá hẹp, mép lá hơi lượn sóng, gân lá có nhiều lông nhung và nhiều gân phụ 20 – 40đôi

Hoa thường mọc ở đầu cành, có màu trắng và mùi thơm đặc trưng, hoa có đường kính khoảng 12 – 13cm. Quả kép, mọc tập trung tại một vị trí, hình trứng thuôn dài khoảng 9 – 12cm, đường kính quả tầm 5 – 6cm, bên trong chứa 1, 2 hạt

Phân bố và thu hái cây hậu phác

Phân bố

Cây hậu phác có nguồn gốc từ Trung Quốc, mọc hoang tại các nơi có khí hậu ẩm thấp, đất nhiều dinh dưỡng như các sườn núi, bìa rừng. Ở Việt Nam, cây hậu phác chưa được tìm thấy nên vì thế mà nó chủ yếu được trồng hoặc mọc hoang ở các tỉnh Vân Nam, Tứ Xuyên, An Huy, Triết Giang của Trung Quốc.

Thu hái và chế biến:

Trong đông y, người ta thường dùng vỏ cây để làm thuốc, có hình ống hoặc nửa ống, bên ngoài xù xì, gồ ghề màu nâu tím hoặc nâu đậm, mặt trong màu nâu đỏ hoặc màu nâu vàng thẳng dọc, có các đường vân nhỏ.

Sau khi cây từ 20 năm tuổi trở lên, vào khoảng tháng 5 – 6 người dân bắt đầu bóc lấy vỏ cây, sau đó chế biến theo 2 cách sau:

Cho vỏ cây vào ngăn gỗ, sau đó đun nóng cho bốc hơi nước, rồi phun nước lạnh vào, làm như vậy 3 lần, rồi đem ra cuộn tròn thành ống hoặc cán cho thẳng

Đào hố đất, sau đó cho phần vỏ cây vào và đậy rơm lại, ủ như thế trong vòng 3  – 4 ngày cho ra hơi nước, rồi lấy ra cuộn thành từng ống.

Cất dược liệu nơi thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời vì sẽ làm mất đi tinh dầu thơm trong dược liệu

Phân bố và thu hái cây hậu phác

Phân bố và thu hái cây hậu phác

Thành phần hóa học của hậu phác

Trong cây hậu phác của Trung Quốc có chứa 5% phenol gồm magnolia, tetrahyftomagnola và isomagnola. Theo Trung Dược Học, chất magnolia có công dụng phòng ngừa loét dạ dày, ức chết Histamin, gây co thắt tá tràng. Bên cạnh đó còn có tác dụng ức chế dạ dày tiết dịch.

Ngoài ra, hậu phác còn chứa 1% tinh dầu với thành phần chủ yếu là machilola.

Theo y học cổ truyền, hậu phác có vị cay, đắng, không có độc có tác dụng chữa đầy hơi, đầy bụng, khó tiêu, nôn mửa, táo bón.

Tác dụng chữa bệnh của cây hậu phác

Cây hậu phác có tác dụng giảm đầy hơi lúc châm tê cắt tử cung

Theo báo cáo của Bệnh viện Phụ Sản Thượng Hải, trước khi phẫu thuật, các y tá dùng hậu phác tán bột và cho 30 bệnh nhân uống. Thật bất ngờ, khi phẫu thuật các bác sĩ thấy đại trường không phình, một số ít hơi đầy, chỉ cần dùng tay đẩy nhẹ là được. So với 130 ca không uống thì kết quả tốt hơn rất nhiều.

Công dụng kháng khuẩn của hậu phác

Theo y học Trung Hoa, Nước thuốc sắc từ hậu phác có tác dụng ức chế trực khuẩn lỵ, tụ cầu vàng, liên cầu khuẩn phổi và các loại nấm gây bệnh thường gặp.

Hậu phác có tác dụng trị đầy bụng

Theo sách “Hậu phác Tam Vật Thang, Kim Quy Yếu Lược”, khi kết hợp 500g hậu phác cùng 5 quả chỉ thực đun với 1 lít nước, đến khi cạn còn 400ml thì cho thêm 120g đại hoàng, đun đến khi còn khoảng 250ml. Hãy uống trước 75ml nước thuốc, nếu thấy bụng sôi là có tác dụng. Mặt khác, sau khi uống lần đầu không thấy bụng sôi thì dừng uống.

Hậu phác có tác dụng trị đầy bụng

Hậu phác khô

Chữa đau bụng, thổ tả bằng hậu phác

Sử dụng hậu phác một lượng vừa đủ với nước cốt gừng, rồi đem tán thành bột. Uống mỗi ngày 1 lần, mỗi lần 8g.

Chữa chứng táo bón, trường vị thực nhiệt

Dùng hậu phác, đại hoàng, chỉ xác, mỗi loại 12g. Đem dược liệu sắc lấy nước uống mỗi ngày.

Hậu phác chữa chứng trướng kèm theo đau bụng

Hãy dùng 500g hậu phác, đại hoàng, cam thảo, mỗi vị 120g; 150g sinh khương, 60g quế, 10 quả táo, 5 quả chỉ thực. Đun tất cả với 1 lít nước đến khi cạn còn 400ml chia làm 3 lần uống trong ngày, uống khi thuốc còn nóng. Khi uống thuốc nếu cảm thấy buồn nôn thì thêm bán hạ vào phương thuốc trên.

Công dụng hậu phác điều trị kinh nguyệt

Dùng 120g hậu phác sao và cắt lát rồi sắc cùng với 300ml nước đến khi còn 100ml thì tắt bếp. Uống 2 lần/ ngày, uống khi bụng bói. Uống liên tục 3 thang sẽ có kết quả.

Giúp kích thích tiêu hóa, trị nôn mửa, tiêu chảy

Cho 1 củ gừng tươi sắc cùng với 100g hậu phác, sắc đến khi nước cạn. Sau đó, lọc hậu phác sấy khô rồi cho thêm 160g can khương, 80g cam thảo đun với 500ml nước cho cạn. Lọc bỏ cam thảo, sau đó tán bột 2 vị còn lại.

Lấy táo nhục và sinh khương sắc chín, cho thêm gừng và tán nhuyễn rồi trộn đều với hỗn hợp trên, sau đó vo thành viên bằng hạt bắp. Uống lần 50 viên cùng với nước cơm.

Hậu phác trị đầy bụng và tiêu chảy

Tán bột hậu phác và can khương rồi trộn mật làm thành hoàn bằng hạt bắp. Mỗi lần uống 50 viên với nước cơm

Chữa chứng thổ tả, vị hư kèm theo động kinh kéo đàm ở trẻ nhỏ

Dùng 40g hậu phác săc với bán hạ, rồi ngâm vào nước gừng 12 tiếng, sau đó phơi khô. Mỗi lần lấy 4g ngâm với nước vo gạo khoảng nửa ngày, lọc bỏ hậu phác chỉ lấy bán hạ. Mỗi lần dùng 4g cùng với nước sắc bạc hà.

Hậu phác trị đại trường khô

Sử dụng hậu phát tán thành bột, sau đó trộn với ruột heo nấu nhừ rồi vô viên nhỏ. Uống 30 viên với nước sắc gừng mỗi ngày.

Chữa nước tiểu đục bằng hậu phác

Cho 40g hậu phác đã sắc với nước cốt gừng, sau đó cho thêm 4g bạch linh sắc với 1 chén uống khi còn nóng.

Chữa đầy bụng do thương thực

Dùng hậu phác, trần bì, chỉ xác, mạch nha, sơn trà, thảo quả, sa nhân, mỗi vị một lượng bằng nhau rồi sao khô, sau đó tán bột uống với nước

Cây hậu phác chữa tiêu chảy do thấp nhiệt

Sử dụng quất bì, hoàng liên, cam thảo, thương truật, cát căn, bạch truật, hậu phác một lượng bằng nhau sau đó sắc nước uống mỗi ngày.

Điều trị bệnh bạch đới giai đoạn đầu bằng hậu phác

Theo “ Trung Quốc Dược Học Đại từ điển”, uống nước sắc từ các dược liệu : hậu phác, bình lang, mộc hương, hoàng liên, hoạt thạch, quất bì, cam thảo, bạch thược để điều trị bệnh bạch đới.

Trị ngực đầy do khí, kích thích ăn nhiều

Dùng hậu phát, thương truật, quất bì, cam thảo, sao khô rồi tán bột, uống với nước ấm, mỗi lần dùng 4g để uống

Chữa đau bụng do lạnh, bụng đầy không ăn được

Lấy xích phục linh, hậu phác, sinh khương, đại táo, mỗi loại 12g; 8g trần bình, 6g thảo đậu khấu, mộc hương, can khương, cam thảo, mỗi vị 4g. Đem tất cả sắc lấy nước uống trong ngày

Liều dùng hậu phác điều trị viêm phế quản mãn tính, ho suyễn.

Dùng 8g hậu phác, 12g bán hạ, 16g tiểu mạch, 4g ma hoàng, 20g thạch cao sống, 12g hạnh nhân, 4g ngũ vị tử, 3,2g can khương, 2g tế tân. Đem tất cả dược liệu sắc lấy nước thuốc uống trong ngày.

Cây hậu phác có tác dụng trị chứng sợ gió, ho suyễn, ra nhiều mồ hôi

Sử dụng bạch thược, đại táo, hậu phác, hạnh nhân, sinh khương, mỗi vị 12g cùng với 4g cam thảo sắc lấy nước uống.

Trị đàm ủng, nôn khan, ngực đầy tức, khó ăn uống

Dùng 40g hậu phác sao với sinh khương 30g, sau đó tán bột, mỗi ngày dùng 8g bột uống với nước vo gạo.

Hậu phác chữa ăn không tiêu, kén ăn

Dùng củ sả, thủy xương bồ, cỏ gấu sao, vỏ quýt, hậu phác mỗi loại 100g, 50g gừng khôm 50g quế khâu, tán bột hỗn hợp, mỗi lần uống 1 muỗng cà phê, uống ngày 2 lần sau khi ăn và trước khi ngủ.

Một số lưu ý khi cách sử dụng vị thuốc hậu phác.

Tuy cây hậu phác là loại thảo dược chữa được nhiều bệnh nhưng không phải ai cũng biết cách sử dụng được. Chính vì thế, trước khi sử dụng hậu phác cần chú ý những trường hợp sau để tránh các tác dụng không mong muốn:

  • Phụ nữ mang thai không nên dụng vì sẽ ảnh hưởng đến thai nhi, gây quái thai
  • Trạch tả, tiêu thạch, hàn thủy thạch
  • Tỳ vị hư nhược, chân nguyên bất túc
  • Đặc biệt, khi đang sử dụng hậu phác trị bệnh không được ăn đậu vì đậu gây ra khí động và can khương tổn thương nội tạng

Lưu ý: Tất cả các thông tin được chúng tôi tham khảo ý kiến từ các chuyên gia có chuyên môn trong ngành và sưu tầm từ nhiều nguồn uy tín, với mong muốn cung cấp cho bạn đọc đầy đủ những danh mục để thuận tiện cho việc tìm kiếm.

Tuy nhiên, chúng tôi vẫn phải nhắc nhở bạn đọc rằng: “Các bài viết đăng tải trên website: Saffronus.com chỉ mang tính chất tham khảo, nó không thay thế cho các chẩn đoán, điều trị các bệnh lý”.

Gửi phản hồi

%d bloggers like this: